Ονομασία Χωριού

Αρχικά ονομάστηκε Κακούρι. Για την ονομασία αυτή υπάρχουν δύο εκδοχές:

 

Πρώτη εκδοχή

Όπως ισχυρίζονται πολλοί, από χρόνια και σήμερα ακόμη, το όνομα Κακούρι το πήρε από το κακό – όριον. Τα δύο όμικρον συναιρέθηκαν σε ου και το κακό – όριον έγινε Κακούριον ή Κακούρι. Είναι, οπωσδήποτε, εύλογος ο ισχυρισμός αυτός, γιατί στην τοποθεσία που είναι χτισμένο το χωριό υπάρχει στενή διέξοδος της οροσειράς Αρτεμισίου προς Καλάβρυτα, στη θέση Άγιο – Λιας. Στα χρόνια της επανάστασης οι Τούρκοι, βγαίνοντας από Τρίπολη προς Καλάβρυτα, δέχονταν αιφνιδιασμούς από τους Έλληνες και μάλιστα σε μια συμπλοκή στη θέση Άγιο – Λιας οι Τούρκοι νικήθηκαν και διασκορπίστηκαν.

 

Δεύτερη εκδοχή

Το χωριό πήρε την ονομασία του από το «Κακούρης», επώνυμο Αθηναϊκής οικογένειας. Ήταν η πρώτη οικογένεια που εγκαταστάθηκε στο χωριό και πολλά μέλη της έλαβαν μέρος στην επανάσταση του 1821, όπως οι:

Δημήτριος Κακούρης. Ήταν ο αρχηγός της οικογένειας, που πολέμησε στις διαταγές του Ζαχαρίτσα και έπεσε το 1827 στη μάχη του Φαλήρου.

Πέτρος Κακούρης, αδελφός του Δημητρίου. Σκοτώθηκε στη μάχη της Ακρόπολης.

Σπυρίδων Κακούρης, θείος των προηγουμένων που πέθανε εξαιτίας κάποιου τραύματος.

Σταμούλης Kακoύρης, γιος του Σπυρίδωνος, που διακρίθηκε σε πολλές μάχες και μετά την απελευθέρωση παρέμεινε στο στρατό. Τιμήθηκε με τον Αργυρό Σταυρό του Σωτήρος και πέθανε το1869 με το βαθμό του Ταγματάρχη.

Ιωάννης Κακούρης, φιλικός. Τραυματίστηκε σε μάχη στο Μαραθώνα και πέθανε από το τραύμα του.

Νικόλαος Κακούρης, φιλικός. Σκοτώθηκε από τους Τούρκους στο κτήμα του στο Χαϊδάρι. Είχε προσφέρει σημαντικά ποσά στον απελευθερωτικό αγώνα. (Βλ. λεξικό «Ήλιος» στο όνομα Κακούρης).

 

Γνωρίζουμε, επίσης, ότι κατά την πολιορκία της Τριπόλεως, ιερέας στο χωριό ήταν ένας Κακούρης. Σε μια έξοδο των Τούρκων, για συγκέντρωση τροφίμων, ο Κακούρης είχε λειτουργία στο ναό του Αγίου Νικολάου, που ήταν τότε καθεδρικός ναός. (Τώρα έχει ανακαινισθεί και εξυπηρετεί το νεκροταφείο του χωριού). Ο ιερέας πήρε μαζί του το Άγιο Ποτήρι και με το εκκλησίασμα έφυγε για το βουνό. (Υπάρχουν πληροφορίες ότι το Άγιο Ποτήρι βρίσκεται τώρα σε μια οικογένεια Κακούρη στην Αθήνα).

Από όσα αναφέρονται παραπάνω, οδηγούμαστε στο εξής συμπέρασμα: Ίσως έγινε στο χωριό μάχη ή συμπλοκή με τους Τούρκους και αρχηγός των Ελλήνων ήταν κάποιος Κακούρης. Με τοχρόνο η μάχη του Κακούρη (επωνυμικά) έγινε μάχη του χωριού «Κακούρι» (τοπωνυμικά).

Δεν είναι απίθανο να πήρε το χωριό το όνομα Κακούρι από τον ιερέα Κακούρη ή από τη σύνθεση των λέξεων κακό όριον (Κακούρι με την συναίρεση των δύο όμικρον σε ου).

Σημείωση

Ο Γερουσιαστής της Καλιφόρνιας των Η.Π.Α. Νίκος Πέτρης, το γένος Κακούρη, επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Αρκαδία το 1988 και ζήτησε να επισκεφθεί το χωριό και τον Αϊ – Νικόλα. Η οικογενειακή του παράδοση αναφέρει ως τόπο καταγωγής της οικογένειας Κακούρη το χωριό μας.

 

Μετονομασίες του χωριού «Κακούρι»

1η. Το 1915 το πρώτο Κοινοτικό Συμβούλιο, με πράξη του, μετονόμασε το χωριό από Κακούρι σε Μαντινεία, αλλά το όνομα Μαντινεία, περιεκτικό της όλης περιφέρειας του τέως Δήμου Μαντινείας, ήταν αδύνατο να διατηρηθεί, γιατί τα υπόλοιπα χωριά του Δήμου Μαντινείας αντέδρασαν στην μετονομασία αυτή αφού και αυτά ανήκαν στον ίδιο χώρο της παλιάς Μαντινείας. Έτσι επανήλθε το όνομα Κακούρι.

 

2η. Με την 37/19-7-1959 πράξη του Κοινοτικού Συμβουλίου, που εγκρίθηκε με την 34084/5-9-1960 απόφαση της Νομαρχίας Αρκαδίας, έγινε αλλαγή του ονόματος, από Κακούρι σε Αρτεμίσιον, όνομα που διατηρεί το χωριό μέχρι σήμερα.

 

Κατά τη γνώμη μας, αλλά και πολλών άλλων κατοίκων του χωριού μας, δεν έπρεπε να αλλάξει το όνομα από Κακούρι σε Αρτεμίσιο (απ’ το ιερό της Αρτέμιδος που βρισκόταν στο παρακείμενο βουνό, που έχει ονομαστεί και αυτό Αρτεμίσιο.) για τους εξής λόγους: 

α) Όπως δεν επικράτησε η μετονομασία Μαντινεία, επειδή στο χώρο της Μαντινείας υπήρχαν και άλλα χωριά, έτσι και στο χώρο του Αρτεμισίου (από το όρος Αρτεμίσιο) υπάρχουν πολλά χωριά (Πικέρνι, Σάγκα, Νεστάνη, Παλαιόπυργος, Κανδύλα) στη δυτική πλευρά και ακόμη περισσότερα στην ανατολική.

β) Γιατί όλα τα ιστορικά γεγονότα αναφέρονται στο όνομα Κακούρι.


 

Γιατί όμως δεχθήκαμε τη μετονομασία από Κακούριον σε Αρτεμίσιον;

Το 1958-59 ήρθαν στο χωριό δύο συγχωριανοί μας μετανάστες από την Αμερική, οι αδελφοί Νικόλαος και Ιωάννης Κουσιάκης, ηλικίας άνω των 65 ετών, άγαμοι, πολύ ευγενείς, ακραιφνείς πατριώτες, οι οποίοι θέλησαν να κάνουν μια μεγάλη δωρεά στο χωριό και ζήτησαν ευγενώς να πάρει το χωριό το όνομα Αρτεμίσιον, γιατί το Κακούρι είναι κακόηχο. Δεχτήκαμε την πρότασή τους, για δύο κυρίως λόγους:

α) να μην τους χαλάσουμε το χατίρι, όπως λέμε, και

β) για να μη χάσουμε τη μεγάλη δωρεά, ήτοι την εγκατάσταση και τον εξοπλισμό κοινοτικού γραφείου, ιατρείου, ξενώνα και αίθουσας συγκεντρώσεων, αξίας πολλών χιλιάδων δολαρίων. Έτσι έγινε η μετονομασία και τα έργα της δωρεάς.

 

Στην είσοδο του οικήματος εντοιχίστηκε μαρμάρινη πλάκα που γράφει με κεφαλαία γράμματα τα εξής:

ΤΟΔΕ ΕΡΓΟΝ ΕΥΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ ΕΝΕΚΕΝ ΤΗ ΠΕΦΙΛΗΜΕΝΗ ΑΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΕΙΡΑ ΑΔΕΛΦΟΙ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΙ ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΥΣΙΑΚΗΣ ΕΝ ΑΜΕΡΙΚΗ ΔΙΑΜΕΝΟΝΤΕΣ ΔΩΡΕΑΝ ΑΝΗΓΕΙΡΑΝ ΕΤΕΙ 1957

 

Στην είσοδο του προαυλίου γράφτηκε με κεφαλαία γράμματα η λέξη «ΚΟΥΣΙΑΚΕΙΟΝ», από το επώνυμο των δωρητών.